బిడ్డ, సంరక్షకుల మధ్య అనుబంధం

అనుబంధం (బాండింగ్) అంటే సంరక్షకుడికీ బిడ్డకూ మధ్య పరస్పర భావోద్వేగ అనుబంధం ఏర్పడటం. ఒక విధంగా ఇది తల్లిదండ్రులు బిడ్డకు ఇచ్చే షరతులు లేని ప్రేమ. ఇది బిడ్డలో భద్రతా భావనను పెంచడానికి, భావోద్వేగ సాన్నిహిత్యాన్ని ఏర్పరచడానికి, తాము విలువైనవారమని, తమకంటూ ఒక చోటు ఉందని అనిపించడానికి సహాయపడుతుంది. శిశువులు, సంరక్షకుల మధ్య తొలి అనుబంధం, అనురాగం బాల్య వికాసంలో అత్యంత ముఖ్యమైన అంశాల్లో ఒకటి. పుట్టినప్పటి నుండి మూడేళ్ల వరకు తల్లుల సంరక్షణలో పెరిగిన పిల్లలు, గుంపు సంరక్షణ, చైల్డ్‌కేర్ కేంద్రాలు లేదా బంధువుల దగ్గర ఉన్నవారి కంటే వికాస పరీక్షల్లో మెరుగ్గా రాణించారని సాధారణంగా అంగీకరిస్తారు.

ఈ స్థిరమైన, ప్రేమపూర్వకమైన సంరక్షణ బిడ్డకు అందకపోతే, అభద్రమైన అనుబంధాలు ఏర్పడతాయి. అభద్రమైన అనుబంధం ఉన్న పిల్లలు ప్రపంచం సురక్షితమైన చోటు కాదని నమ్ముతారు. తమపై నమ్మకం, ఇతరులపై విశ్వాసం కలగడానికి అవసరమైన అనుభవాలు వారికి ఉండవు. అనుబంధం ఎదుగుతున్న మెదడును ప్రభావితం చేసే పిల్లల వికాసంలో ప్రాథమిక భాగం కాబట్టి, అభద్రమైన అనుబంధం ఎన్నో రకాలుగా బయటపడుతుంది. పిల్లలకు నేర్చుకోవడంలో ఇబ్బంది, దూకుడు, చెడు ప్రవర్తన, అతిగా అంటిపెట్టుకుని ఉండటం, స్నేహితులను చేసుకోవడంలో కష్టం, ఆందోళన లేదా డిప్రెషన్, లేదా వికాస ఆలస్యం ఉండవచ్చు. తీవ్రమైన లేమి, వేధింపులు, నిర్లక్ష్యం ఉన్న సందర్భాల్లో అనుబంధ రుగ్మతలు ఏర్పడవచ్చు.

అయితే, ఈరోజుల్లో ఉద్యోగం చేసే తల్లులకు పూర్తి సమయం సంరక్షణ ఇవ్వడం రోజురోజుకూ కష్టమవుతోంది. ఈ తల్లిదండ్రులు బిడ్డను చూసుకోవడానికి బంధువుల వైపు లేదా బేబీ కేర్ కేంద్రాల వైపు చూస్తారు. ఉత్తమ ప్రత్యామ్నాయాల్లో ఒకటి తాతయ్య అమ్మమ్మలు; వారు తల్లిదండ్రులకు అద్భుతమైన ప్రత్యామ్నాయం. షరతులు లేని ప్రేమను ఇవ్వడమే కాకుండా, బిడ్డలో ఆలోచనా, భాషా నైపుణ్యాలు పెరగడానికి ఉత్తేజకరమైన వాతావరణాన్ని కూడా సృష్టిస్తారు. దీనికి భిన్నంగా, పూర్తి సమయం పనిమనిషి తినిపించడం, ఇతర శారీరక అవసరాలు చూసుకోవచ్చు, కానీ సాధారణంగా ఉత్తేజకరమైన వాతావరణం ఇవ్వదు.

బాగా ఎంచుకుంటే, బిడ్డ సంరక్షణలో తల్లిదండ్రులు వాటితో మంచి భాగస్వామ్యం ఏర్పరచుకోగలిగితే, బేబీ కేర్ కేంద్రాలు మంచి ఎంపికలు కావచ్చు. కేంద్ర సిబ్బందికీ తల్లిదండ్రులకూ మధ్య బలమైన భాగస్వామ్యం, తల్లిదండ్రులు, చిన్నారుల మధ్య అనుబంధాన్ని రెండు విధాలుగా ప్రోత్సహించడానికి ముఖ్యం. ఇంట్లో, డే కేర్‌లో శిశువు లేదా చిన్నారి అవసరాలు ఎలా తీర్చాలనే విషయంలో నమ్మకం, సమాచార పంపకం జరగడానికి ఇది వీలు కల్పిస్తుంది. ఈ నిరంతర సమాచార మార్పిడి రెండు చోట్లా వ్యక్తిగత సంరక్షణను, సంరక్షణ దినచర్యల్లో ఏకరూపతను ప్రోత్సహించి, బిడ్డకు మరింత తోడ్పడుతుంది. రెండు చోట్లా ఏం ఆశించాలో తెలిసిన శిశువులు, చిన్నారులు కేంద్రంతో, తల్లిదండ్రులతో ఎక్కువ అనుబంధంగా ఫీలవుతారు.

ఉపాధ్యాయుడికి తక్కువ మంది పిల్లలు, ఒక ప్రధాన సంరక్షకుడు, సంరక్షణ కొనసాగింపు – ఇవి స్థిరమైన రోజువారీ దినచర్యలను ప్రోత్సహిస్తూ సమర్థవంతమైన అనుబంధానికి మూలమంత్రాలు. దీనికి ఆదర్శ పరిస్థితి, ప్రతి నలుగురు పిల్లలకు ఒక ఉపాధ్యాయుడు, గుంపు ఎనిమిదికి మించకుండా. తక్కువ నిష్పత్తి వల్ల ఒకే సంరక్షకుడు ప్రతి శిశువు/చిన్నారి అవసరాలు చూసుకోగలరు. చేరినప్పటి నుండి బిడ్డకు 36 నెలలు నిండే వరకు లేదా మరో సంరక్షణ ఏర్పాటుకు మారే వరకు ఒకే సంరక్షకుడు ఉండటాన్ని సంరక్షణ కొనసాగింపు అంటారు. కాలక్రమేణా ఈ పద్ధతి ప్రతిరోజూ వేర్వేరు దినచర్యల్లో ఏర్పడే తొలి సంబంధాలను బలపరుస్తుంది. సాధారణ సిబ్బంది లేనప్పుడు కూడా, ఈ నిష్పత్తిని కాపాడటానికి అర్హత ఉన్న, తెలిసిన ప్రత్యామ్నాయ వ్యక్తులతో స్థానాలు భర్తీ చేయాలి. బహిరంగ సంభాషణ, నిరంతర భాగస్వామ్య ప్రయత్నాల ద్వారా, ఇంటికీ తరగతి గదికీ మధ్య బిడ్డ మార్పుకు తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యాయులు తోడ్పడి, స్థిరమైన రోజువారీ దినచర్యలు ఏర్పరచవచ్చు. రోజువారీ దినచర్యల్లో సంరక్షకులు, చాలా చిన్న పిల్లల మధ్య జరిగే సంభాషణ నాణ్యతే చివరికి, సంరక్షకుడితో, తల్లిదండ్రులతో తొలి అనుబంధాన్ని, అనురాగాన్ని బలపరిచి ఏర్పడేలా చేస్తుంది.

డా. నందిని ముండ్కుర్, M.D.
డైరెక్టర్, డెవలప్‌మెంటల్ పీడియాట్రిషియన్
Centre for Child Development and Disabilities