ఆటిజం ఉన్న పిల్లలతో మాటలు మొదలుపెట్టడానికి చిట్కాలు

సాధారణంగా తల్లిదండ్రులు బిడ్డ మొదటి మాట కోసం, మాట్లాడటం నేర్చుకోవడం కోసం ఆత్రంగా ఎదురుచూస్తారు. కానీ ఆటిజం ఉన్న బిడ్డ తల్లిదండ్రులకు నేర్చుకోవడం రెండు వైపుల నుంచీ జరగాలి. బిడ్డ వాళ్లతో మాట్లాడాలంటే, తల్లిదండ్రులు, చూసుకునేవాళ్లు ఆటిజం ఉన్న బిడ్డతో మాట్లాడే సరైన పద్ధతి నేర్చుకోవాలి. తల్లిదండ్రులు బిడ్డ మాటల అవసరాలు నేర్చుకునే వరకు పురోగతి చాలా నెమ్మదిగా ఉంటుంది.

తల్లిదండ్రులకు ముఖ్యమైనది బిడ్డతో అనుబంధం ఏర్పరచుకోవడం, మాట్లాడటం, భావాలు చూపించడం నేర్చుకునే అవకాశం ఇవ్వడం. తల్లిదండ్రులు బిడ్డతో కలిసిపోయి, దాని అనుభవాలు, పనులు పంచుకుని, దానితో కలిసి పనులు చేయడాన్ని ఆస్వాదించడం నేర్చుకోవాలి. ఆటిజం ఉన్న పిల్లలు తర్వాత ఏం జరుగుతుందో తెలిసినప్పుడు బాగా నేర్చుకుంటారు, మాట్లాడతారు, అందుకే రోజువారీ దినచర్యకు ఒక క్రమం ఇవ్వడం చాలా ముఖ్యం.

బిడ్డతో మాటలు మొదలుపెట్టడానికి కొన్ని చిట్కాలు:

1. బిడ్డకు ఇష్టమైన పని ఎంచుకోనివ్వండి. దానితో కలిసి, బిడ్డను ముందుండనివ్వండి. తర్వాత కొత్త ఆలోచన లేదా సులభమైన పదాలు కలిపి ఇంకా సరదాగా చేయండి. గమనిస్తూ ఓపికగా ఉండండి, బిడ్డ కోసం అన్నీ మీరే చేసేయాలనే తొందర వద్దు. అన్నీ మీరే చేస్తే బిడ్డకు సరదా అనుభవించే, మీతో పంచుకునే అవకాశం రాదు.
2. అన్ని పనులూ నెమ్మదిగా చేయండి, పని ముగించాలనే తొందర వద్దు, ఎందుకంటే దీనివల్ల బిడ్డ నేర్చుకోదు.
3. "ఇది చేయి", "ఇది చేయకు" అనే నియమాలు పెట్టి బిడ్డ పాటించి నేర్చుకోవాలని ఆశించకండి. గుర్తుంచుకోండి, పిల్లలు చెప్పడం వల్ల తక్కువ, చేయడం వల్ల ఎక్కువ నేర్చుకుంటారు, కాబట్టి అనుభవంతో నేర్చుకోనివ్వండి.
4. ప్రతి తల్లిదండ్రులూ తమ కోసం కాస్త ఖాళీ సమయం కోరుకుంటారు. అందుకే బిడ్డ ఒంటరిగా ఆడుకుంటే ఇబ్బంది లేదనుకుంటారు. బిడ్డ సంతోషంగా ఆడుతున్నప్పుడు తల్లిదండ్రులు దగ్గర ఉండాల్సిన అవసరం లేదనుకుని పని చేసుకుంటారు లేదా టీవీ చూస్తారు. కానీ బిడ్డ ఎక్కువ సమయం ఒంటరిగా ఆడుకుంటే, తల్లిదండ్రులు బిడ్డతో కలవలేక సాయం చేసే అవకాశం కోల్పోతారు.

మాటలు నేర్చుకోవడం మొదలుపెట్టే చిట్కాలు

1. తల్లిదండ్రులకు పిల్లలకు దారి చూపించడం ఇష్టం, కానీ నిజానికి బిడ్డను దారి చూపనిస్తే అది ఎక్కువ నేర్చుకుంటుంది. పనిని ముందుండి నడిపేటప్పుడు బిడ్డ స్వేచ్ఛగా వ్యక్తపరుస్తుంది. బిడ్డకు దేని మీద ఆసక్తో గమనించండి, శరీర భాష, ముఖ కవళికలు, ఇతర సూచనలు చూసి దానికి ఎలా అనిపిస్తుందో తెలుసుకోండి.
2. బిడ్డను చూడండి, వినండి, అది ఏం చెప్పడానికి ప్రయత్నిస్తుందో గ్రహించండి, అర్థం కావడానికి సమయం పట్టినా.
3. బిడ్డ బొమ్మ, పుస్తకం లేదా ఆసక్తికరమైన వస్తువు తీసుకున్నప్పుడు ఏం చేస్తుందో చూడండి. ఆ వస్తువును ఎలా వాడుతుందో ఆగి చూడండి.
4. చూస్తూనే బిడ్డ ఆ పనిని ఆస్వాదిస్తోందా లేక ఆసక్తి లేదా అని తెలుసుకోండి. బిడ్డ ఊరికే చూస్తోందా లేక నిజంగా పాల్గొంటోందా గుర్తించడం నేర్చుకోండి. నవ్వుతూ లేదా ఆసక్తికరమైన శబ్దం చేస్తూ ఆనందిస్తే, ఆ శబ్దాన్ని అనుకరించండి.
5. కళ్లలోకి చూసి ఆ పని మళ్లీ చేయండి. బిడ్డ ఆ పని చేస్తే మళ్లీ చేయండి.
6. బిడ్డ దృష్టి దొరికాక, దాగుడుమూతల లాంటి సులభమైన ఆటలు కొనసాగించండి.
7. చప్పట్లు కొట్టడం లేదా బిడ్డను దగ్గరికి రమ్మనడం లాంటి సులభమైన సైగలు కూడా మాటలకు చాలా సాయపడతాయి.
8. బిడ్డ ఏదైనా చెప్తుంటే "సీసా", "కప్పు", "నీళ్లు" లాంటి సులభమైన పదాలు చెప్పండి.
9. నేర్పే అవకాశం కోసం ఎదురుచూడకండి. ప్రతి రోజునూ నేర్చుకునే అవకాశంగా మార్చండి.

స్నానం చేయించేటప్పుడు

1. స్నానం చేయించేటప్పుడు బిడ్డతో మాట్లాడండి. అడగండి, "సబ్బు ఎక్కడ?"
2. స్పర్శ కోసం ముక్కు, వేలు, కాళ్లు, జుట్టు మీద వేలు పెట్టి వాటి పేర్లు చెప్పండి.
3. సరదా కోసం బుడగ ఊది "పట్టుకో" అనండి. బిడ్డ పాల్గొంటే చప్పట్లు కొట్టి ప్రోత్సహించండి.
4. బిడ్డ కళ్లలోకి చూస్తూ మాటలు పెంచుతూ ఉండండి.
5. బిడ్డ మిమ్మల్ని లేదా సబ్బును చూస్తే, బుడగ చేయండి, బుడగలు పట్టుకోండి, ఇంకా కావాలని బిడ్డ అడిగే వరకు ఆగండి.

ఆడేటప్పుడు

1. బిడ్డ బ్లాక్స్‌తో ఆడుతుంటే అది కట్టినదాన్ని మెచ్చుకోండి. "ఎంత అందమైన గోపురం!", "నేనొక బ్లాక్ పెట్టనా?" లాంటి మాటలు ధారాళంగా చెప్పండి, "ఇప్పుడు నీ వంతు" అని ఆట పంచుకోండి.
2. బిడ్డను క్రమం తప్పకుండా పార్కుకు తీసుకెళ్లండి, అక్కడ ఆడటానికి, జీవన నైపుణ్యాలు మెరుగుపరచుకోవడానికి చాలా అవకాశాలు.
3. ఆట ఎంచుకోనివ్వండి. జారుడుబల్ల లేదా ఉయ్యాల మీద ఆడమని చెప్పే బదులు "నీకు ఏం చేయాలనుంది?" అని అడగండి.
4. బిడ్డ ఉయ్యాల వైపు పరిగెత్తితే, దాని ఎంపికను మెచ్చుకోండి: "ఓ ఉయ్యాల! భలే సరదా."
5. చూసుకునేవాళ్లకు తన మీద, తన పనుల మీద ఆసక్తి ఉందని బిడ్డకు తెలిస్తే, దాని కలివిడితనం పెరిగి పరస్పరం మాట్లాడటం మొదలుపెడుతుంది, దీనివల్ల భాష ఏర్పడుతుంది.
6. చూసుకునేవాళ్లు ఎప్పుడూ బిడ్డ కంటి స్థాయికి వచ్చి కళ్లలోకి చూడాలి. బిడ్డ చెప్పిన దాన్ని అనుకరించాలి. బిడ్డ "గుండ్రని బంతి", "పెద్ద కారు" అంటే, "అవును ఇది గుండ్రని బంతి", "వావ్! ఎంత పెద్ద కారు" అనండి. ఇది బిడ్డకు మాట్లాడటానికి ప్రోత్సాహం ఇస్తుంది.
7. చుట్టూ జరిగేదాన్ని మాటల్లో చెప్పడం కూడా ముఖ్యం: "అయ్యో! పడిపోయావా?", "దెబ్బ తగిలిందా?", "ఎత్తుకోనా?", "నీ బెలూన్ ఎగిరిపోయింది, రా మళ్లీ పట్టుకుందాం". ఇలాంటి వాక్యాలతో ఏం జరుగుతోందో, దాని గురించి ఎలా మాట్లాడాలో బిడ్డకు అర్థమవుతుంది.
8. చివరగా, సులభమైన ప్రశ్నలు అడగండి.

తినిపించేటప్పుడు, స్నానం చేయించేటప్పుడు లేదా ఆడేటప్పుడు తల్లిదండ్రులు, చూసుకునేవాళ్లు రోజూ ఈ పనులు కొనసాగిస్తే, బిడ్డ మాటలు మెల్లగా మెరుగవుతాయి. మాటల్లో కొంత మెరుగుదల కనిపించాక, వివరించడానికి ఎక్కువ పదాలు, ఎక్కువ పనులు కలపండి.

ఒకే రాగంలో మాట్లాడే బదులు తల్లిదండ్రులు చాలా సైగలు వాడాలి, నేర్చుకున్నది గట్టిపడటానికి పనులు, పదాలు మళ్లీ మళ్లీ చేయాలి.

కొత్త పని కలిపినప్పుడు దాని గురించి మాట్లాడండి, చర్యను వివరించండి. తల్లిదండ్రులు రాబోయే విషయాల గురించి కూడా మాట్లాడాలి, ఉదా "మనం తర్వాత పార్కుకు వెళ్దాం", దీనివల్ల ఇంకా జరగని విషయాల గురించి మాట్లాడటం బిడ్డ నేర్చుకుంటుంది.

తల్లిదండ్రులు, చూసుకునేవాళ్లు పనులను ముందుకు తీసుకెళ్తూ బిడ్డకు చెప్తూ ఉండాలి, అది కలిసి అర్థం చేసుకుంటుంది. బిడ్డతో ఆడేటప్పుడు కొత్త పద్ధతులు కలిపి, బిడ్డ అనుకరించే వరకు ఆగి, ఆటను ఆస్వాదించండి.

కాస్త ఆలోచన, సృజనాత్మకతతో తల్లిదండ్రులు సులభమైన, కొత్త పనులు తయారుచేయొచ్చు, ఇవి మాటల నైపుణ్యంతో పాటు బిడ్డ మొత్తం ప్రవర్తనను మెరుగుపరచడంలో ఎంతో ఉపయోగపడతాయి.

ఉదాహరణ: దిండ్ల యుద్ధం

ఒకరి మీద ఒకరు దిండ్లు విసురుకోండి.

దాని మీద ఒక బొమ్మను పడుకోబెట్టండి.

బిడ్డను ఆడమని బలవంతం చేయకండి, పట్టుబట్టకండి. బిడ్డ ముఖం తిప్పుకుంటే వేరేది ప్రయత్నించండి. బిడ్డకు ఎప్పుడూ ఎంచుకునే అవకాశం ఇవ్వండి.

తల్లిదండ్రులకు తమ బిడ్డ బాగా తెలుసు. బిడ్డ మెరుగుదలకు వాళ్లే ఉత్తమ ఆసరా అనడంలో సందేహం లేదు. ఇతరులకు కనిపించని బిడ్డ ప్రత్యేక బలాలు, సామర్థ్యాలు, ఆసక్తుల మీద వాళ్లకు అవగాహన ఉంటుంది. ఏ మనుషులు, చోట్లు, వస్తువుల వల్ల బిడ్డకు హాయి, ఏవి బిడ్డకు ఇబ్బంది లేదా ఇష్టం లేనివి అనేది థెరపిస్టులు, టీచర్ల కంటే తల్లిదండ్రులకు ఎక్కువ తెలుసు. థెరపిస్టులు, డాక్టర్లు సాయం చేయగలరు, కానీ తల్లిదండ్రులు ఇంకా ఎక్కువ చేయగలరు, ఎందుకంటే బిడ్డ వాళ్లతో హాయిగా ఉంటుంది, స్వేచ్ఛగా మాట్లాడుతుంది.