ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಗಮನ ಉಳಿಸಲು ಕೆಲವು ಸುಲಭ ಸಲಹೆಗಳು

ಜೋರಾಗಿ ಮಾತಾಡುವುದು, ಕೂಗುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳು, ದೊಡ್ಡವರೂ ಕೂಡ ಅದೇ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯ. ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಮಾತಾಡಿದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುವಂತೆ ಮಾತಾಡಬಹುದು. ಉದಾ, ಮಗುವಿನ ಗಮನ ಮತ್ತೆ ತರಗತಿಗೆ ತರಲು, ಅದರ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಮಾತಿಲ್ಲದೆ ತಲೆ ಆಡಿಸಿದರೆ ಸಾಕು. ಶಿಕ್ಷಕರೂ ತರಗತಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಉಸಿರಿನ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಲಿ.

ನಿಮ್ಮ ಉಸಿರು ಕೇಳಿ. ನನಗೆ ನನ್ನ ಉಸಿರು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆ, ನಿಮಗೆ? ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ, ಉಸಿರಾಡುವಾಗ ಎದೆ ಹೇಗೆ ಮೇಲೆ-ಕೆಳಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತೋರಿಸಿ. ವಾವ್!! ನನಗೆ ನನ್ನ ಉಸಿರು ಕೇಳಿಸಿತು, ಖುಷಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಹಾಯ ಬೇಕಾದ ಅಥವಾ ಒಳಗಿನ ಸದ್ದು ಕೇಳುವುದು ಅರ್ಥವಾಗದ ಮಕ್ಕಳ ಹತ್ತಿರ ಶಿಕ್ಷಕರು ಹೋಗಲಿ. ಆಳವಾದ ಉಸಿರು (ಒಳಗೆ ಎಳೆದು, ಹೊರಗೆ ಬಿಡುವುದು) ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಮಾಡಿ.

ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಲು ಇಷ್ಟವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿರುವುದು ಸರಿಯೇ ಎಂದು ಮೃದುವಾಗಿ ಕೇಳಿ. ಶಿಕ್ಷಕರು ಮಗುವಿನ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಮಾತಾಡಲಿ. ಯಾವ ಮಗುವನ್ನೂ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಲು ಬಲವಂತ ಮಾಡಬೇಡಿ, ಇರುವ ಹಾಗೆಯೇ ಸರಿ ಎಂದು ಧೈರ್ಯ ಕೊಡಿ. ಕಾರಣ, ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಲು ಹೇಳಿದಾಗ ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳು ಗಮನವಿಟ್ಟಿರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಕೆಲವು ಗಮನದ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು.

ಮಕ್ಕಳು ನಿಂತಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕೂತಿರಬಹುದು. ಸದ್ದಿಗೆ ಹಳೆಯ ಗಡಿಯಾರ, ಸಣ್ಣ ಗಂಟೆ, ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ, ಸದ್ದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಮುಖವನ್ನು ಆ ಕಡೆ ತಿರುಗಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸದ್ದಿನ ಜಾಗ ಬದಲಿಸುತ್ತೇವೆ, ಮಕ್ಕಳು ಆ ಕಡೆ ತಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ಸದ್ದಿನ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಮಕ್ಕಳು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಕೂತಿರುವಾಗ, ಮುಖ ತಿರುಗಿಸದೆ ಒಂದು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಸದ್ದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಹೇಳಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗಮನ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣನ್ನು ಬೇರೆ ಮಾಡಬೇಕು (ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ್ದರೂ), ಹಾಗಾಗಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿರುಗದೆ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳೂ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಸದ್ದು ದೂರವಿದ್ದರೆ ಕೈ ಕೆಳಗೆ, ಹತ್ತಿರವಿದ್ದರೆ ಕೈ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲು ಹೇಳಿ.

ಗಮನವನ್ನು ಸರಿಸುವುದು: ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇದು ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ.
ಶಿಕ್ಷಕರು ಕೋಣೆಯ ಒಂದು ಗೋಡೆಯ ಹತ್ತಿರ, ಮಕ್ಕಳು ಎದುರಿನ ಗೋಡೆಯ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಕರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಡೆ ಓಡಿ ಬಂದು ವಾಪಸ್ ಓಡಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಹೇಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಮಕ್ಕಳು ಗೋಡೆಯ ಪಕ್ಕ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕೂತು, ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚುತ್ತಾರೆ, ಶಿಕ್ಷಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ಈಗ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನಿರುವ ಕಡೆ ಬನ್ನಿ. ನನ್ನನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಕೈ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿ." ಎಲ್ಲರೂ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ: "ಈಗ ಕೈ ಇಳಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ ಹೋಗಿ; ತಲುಪಿದಾಗ ಮತ್ತೆ ಕೈ ಎತ್ತಿ." ನಂತರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಏನು ಮಾಡಿದರು, ಹೇಗೆ ಮಾಡಿದರು, ಹೇಗನಿಸಿತು ಎಂದು ಕೇಳಿ. ಈಗ ಗಮನವನ್ನು ಸರಿಸಬಹುದು, ಗಮನ ಸರಿದಾಗ ಒಳಗೆ ಏನೋ ಚಲಿಸಿದಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾ, ಏಳು ವರ್ಷದ ಒಂದು ಮಗು ಹೇಳಿತು: "ಏನೋ ನನ್ನಿಂದ ದೂರ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಂದಂತೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅನಿಸಿತು." ಅದೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಮಗು ಹೇಳಿತು: "ಒಂದು ಬೆಳಕು ನನ್ನಿಂದ ದೂರ ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು, ಅದು ಆ ಗೋಡೆ ಮುಟ್ಟಿತು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಯಿತು, ನಾನು ಸನ್ನೆ ಮಾಡಿದೆ; ಬೆಳಕು ವಾಪಸ್ ಬಂದಾಗ ಮತ್ತೆ ಸನ್ನೆ ಮಾಡಿದೆ."
ಇದೇ ವ್ಯಾಯಾಮವನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಇಷ್ಟದ ತಿಂಡಿ ಅಂಗಡಿ, ಉದಾ Pizza Hut, KFC, Burger King ಇತ್ಯಾದಿಗೆ ಹೋಗುವ ಕಲ್ಪನೆಯ ಜೊತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಶಿಕ್ಷಕರು ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗುವ ಕಥೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಆ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಐದೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ: ಪರಿಮಳ, ರುಚಿ, ಆರ್ಡರ್ ಕೊಡುವಾಗಿನ ಸದ್ದು, ತಿಂಡಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವುದು, ತಿಂಡಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದು, ರುಚಿ ನೋಡುವುದು, ಕಾಯುವಾಗ ಸುತ್ತಲೂ ಮತ್ತು ತಿಂಡಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದು.
ಶಿಕ್ಷಕರು ಹೇಳಿದ್ದು ಮಗುವಿಗೆ ತಪ್ಪಿಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಅದು ನೆನಪಾಗಲು ತರಗತಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಹೇಳಬಹುದು.

ನೆನಪಿನ ಆಟಗಳು:
ಸುಮಾರು 7-8 ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ 10 ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸದ್ದುಗಳನ್ನು, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಿ, ಉದಾ ಗಂಟೆಯ ಸದ್ದು, ಡಬ್ಬದಲ್ಲಿ ನಾಣ್ಯ, ತಟ್ಟುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ. ನಂತರ ಪ್ರತಿ ಮಗು ಎಷ್ಟು ಸದ್ದು ಗುರುತಿಸಿತು ಎಂದು ಕೇಳಿ. 6 ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಖ್ಯೆ.

ಕಥೆಯ ಆಟಗಳು:
ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಥೆ ತೋರಿಸಿ. ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಥೆ ಇಷ್ಟವಾಯಿತೇ ಎಂದು ಕೇಳಿ. ಅವರ ಉತ್ತರ ಕೇಳಿ, ಬನ್ನಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೇಳೋಣ ಎನ್ನಿ. ಶಿಕ್ಷಕರು ಕಥೆ ಶುರು ಮಾಡಿ ಮುಂದಿನ ಮಗುವಿಗೆ ಸರದಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಕಥೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಲು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕಥೆ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ, ಪ್ರತಿ ಮಗುವೂ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಸಾಲು ಹೇಳುವವರೆಗೂ ಸರಪಳಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.